Ład wolności zagrożony?

W środowe popołudnie, w budynku Stowarzyszenia Architektów Polskich przy ul. Foksal w Warszawie, odbył się wykład Profesora Jeremiego Królikowskiego pt. „Kazimierz Dolny – stolica polskiego piękna”. Oprócz kwestii związanych z architekturą Miasteczka, prelegent poruszył również temat planowanej inwestycji Zana House, która w ostatnim czasie wzbudziła dużo kontrowersji.

Niezwykle interesujący wykład ukazał piękno krajobrazu i architektury Kazimierza. Oprócz zawartości merytorycznej, czyli fachowego opisu zabudowy Kazimierza, publiczność miała okazję ujrzeć prace samego Prof. Królikowskiego, ukazujące Miasteczko takim, jakim widzi je sam pan Profesor. Czyli perłę krajobrazu, która od lat urzeka nie tylko wspaniałą architekturą, ale często również tym, co trudno dostrzec na pierwszy rzut oka: miękkimi, giętkimi i nienarzucającymi się liniami czy niezwykłym światłem. Wszystko to przepełnione specyficznym ładem wolności, polegającym na tym, że zróżnicowana architektura poszczególnych budynków pozostaje we wzajemnej harmonii i zgodzie z otoczeniem. Taki ład jest nie tylko dopełnieniem przestrzeni, w którym panuje, ale również wyrazem szacunku dla ducha danego miejsca.

Prof. Królikowski w swoim wystąpieniu zwrócił uwagę również na istotną kwestię jaką jest relacja natury i architektury w Kazimierzu: "krajobraz dynamiczny Kazimierza jest znakomitym przykładem jak historyczne formy wypełniają współczesne założenia i myślenie o relacji architektury z naturą. Dzisiejsze kierunki mówiące o współgraniu przyrody z architekturą, od setek lat są realizowane w Kazimierzu, są na wyciągnięcie ręki".

W tym kontekście trudno przemilczeć kwestię planowanej inwestycji na ul. Krakowskiej, gdzie według planów ma powstać ogromne SPA. Do tej sprawy odniósł się również prof. Królikowski, który podkreślił, że w zamierzeniach projektanta budynek ma mieć powierzchnię równą wszystkim obiektom hotelowym wybudowanym do tej pory w Kazimierzu:

"Planowaną inwestycję można porównać do „hipermarketu wypoczynkowego”. Pierwotne zalecenia były takie, że z racji tego, że w tym miejscu są fragmenty ścian, ruin spichlerza, to jeśli ktoś prywatnie chce inwestować, to powinien w jakiś sposób odtworzyć bryłę i nawiązać. A nie budować jeden wielki, gigantyczny budynek. Uważam, że o ile główną cechą Kazimierza jest miękkość linii, a z kazimierskiego kamienia emanuje ciepło, to w przypadku planowanej inwestycji mamy do czynienia z liniami ostrymi, z bryłami zimnymi, odpychającymi - mówił prof. Królikowski"

Podane fakty spotkały się ze zdziwieniem zgromadzonych gości, którzy jednogłośnie wyrazili swoje oburzenie. Pojawiły się głosy, że proponowany styl budynku SPA to „styl magazynowy”. Podkreślano, że w innych krajach europejskich wszelkie inwestycje tego typu są poddawane pod społeczne dyskusje. Zastanawiano się nad tym, jak przy ewidentnej realizacji projektu, rozwiązać kwestie komunikacyjne, czyli dojazd ulicą Krakowską do ośrodka SPA. Jako przykład miasta, które stało się „ofiarą” podobnych zabiegów inwestycyjnych podano Karpacz, który za sprawą kontrowersyjnych zmian w architekturze stracił swój urok.

Katarzyna Gurmińska